.

 

 

Εκδηλώσεις

ΈΔΕΣΣΑ: ΚΟΙΝΗ ΚΟΠΗ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑΣ ΑΠΟ 20 ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥΣ

Κοινή κοπή βασιλόπιτας πραγματοποιούν 20 Μακεδονικοί Σύλλογοι από Ημαθίας, Πέλλας, Θεσσαλονίκης, Σερρών, Φλώρινας, Καστοριάς και Κοζάνης.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ Ν. ΠΕΛΛΑΣ

Ο Σύλλογος Κρητών Ν. Πέλλας «Ψηλορείτης» πραγματοποιεί τον ετήσιο χορό του στο κέντρο «Αρχόντισσα» στα Σεβαστειανά στις 1 Φεβρουαρίου Ημέρα Σάββατο.

ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ " Η ΠΕΛΛΑ ": ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΟΝΕ

Το Σάββατο 25 Ιανουαρίου και ώρα 8:00 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Πέλλας δόθηκε συναυλία από την ΣΟΝΕ, υπό τη διεύθυνση του νεαρού μαέστρου Βαγγέλη Αραμπατζή, στα πλαίσια του εορτασμού των 50 χρόνων από την

ΟΙ ΒΑΡΟΣΙΟΤΕΣ ΕΔΕΣΣΑΣ ΕΚΟΨΑΝ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ ΤΟΥΣ

Την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση Κοπής της βασιλόπιτας  του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΒΑΡΟΣΙ» Έδεσσας, στο Ξενοδοχείο «Βαρόσι, 4 εποχές».

ΕΔΕΣΣΑΪΚΌ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ: ΞΕΚΙΝΑ Η ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Ο Δήμος Έδεσσας, η οργανωτική επιτροπή, το σωματείο επισιτιστικών επαγγελμάτων και η Δημοτική Επιχείρηση ξεκίνησαν την διοργάνωση για  10η  χρονιά του ΕΔΕΣΣΑΪΚΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΟΥ.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΚΟΠΗ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑΣ ΠΑΝΕΔΕΣΣΑΪΚΟΥ

Ο Α.Σ. Πανεδεσσαϊκός καλεί τα μέλη, τους αθλητές και τους φίλους του στην κοπή βασιλόπιτας για το νέο έτος, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 26 Ιανουαρίου και ώρα 18:00 στην αίθουσα εκδηλώσεων της Περιφερειακής Ενότητας Πέλλας.

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΝΤΙΩΝ ΕΔΕΣΣΑΣ «Ο ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΑΒΡΑΣ» ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ

Ο Σύλλογος Ποντίων Έδεσσας «Ο Αγ. Θεόδωρος Γαβράς» προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους, στην κοπή βασιλόπιτας που θα γίνει την Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2014 και ώρα 7.30 μ.μ. στο εντευκτήριο του Συλλόγου (Μελενίκου 18). Την βασιλόπιτα θα ευλογήσει ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Εδέσσης - Πέλλης και Αλμωπίας κ.κ. Ιωήλ. Θα ακολουθήσει δεξίωση, προσφορά των γυναικών του συλλόγου και γλέντι με τους ήχους της παραδοσιακής λύρας του Βαγγέλη Καραγιαννίδη.

ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ "ΦΙΛΙΠΠΟΣ" Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΕΛΛΑΣ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ

SDC14741SDC14550

DSC01575

 

 

 

 

Εορταστικό Δωδεκαήμερο

Η Εταιρία Αστικού Πολιτισμού «Φίλιππος» Μ. Αλεξάνδρου Πέλλας ανέλαβε φέτος πολλές δράσεις κατά τη διάρκεια του των εορτών, με πολύ μεγάλη επιτυχία, χάρισε χαρά και χαμόγελα σε μικρούς και μεγάλους. Εορταστικό Δωδεκαήμερο ονομάσαμε το όλο εγχείρημα και είχε ως εξής:

Το ξεκίνημα έγινε το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου. Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο δημοτικό κατάστημα στους Γαλατάδες το θέατρο σκιών Χατζή παρουσίασε την εορταστική κωμωδία «Η νύχτα των καλικαντζάρων» για τους μικρούς μας αλλά και για τους μεγάλους μας φίλους.

Την Κυριακή 29 Δεκεμβρίου επισκέφθηκε τους Γαλατάδες το έλκηθρο του Αη Βασίλη για να μοιράσει δώρα στα παιδιά. Ήταν μια φαντασμαγορική βραδιά μέσα στους δρόμους και τα σοκάκια του χωριού, με μουσικές και φώτα, με φωνές και κουδουνίσματα, βγήκαν όλοι έξω στις εξώπορτες και στα μπαλκόνια τους για να υποδεχτούν τον Αη Βασίλη και να κεράσουν γλυκά και ζαχαρωτά.

Το Σάββατο 4 Ιανουαρίου, με το νέο έτος, στήσαμε για τρίτη συνεχή χρονιά το περίπτερο στην Παραμυθούπολη, στον πεζόδρομο των Γιαννιτσών αυτή τη φορά με bazaar βιβλίου. Αξίζει να πούμε πως το περίπτερο είχε μια ιδιαίτερη αισθητική καθώς στο κέντρο στήθηκε ο πάγκος με τα βιβλία, δεξιά και αριστερά παρουσιάσαμε σε πλαστικές κούκλες δύο από τις παραδοσιακές φορεσιές μας, τη μακεδονική γυναικεία φορεσιά Επισκοπής Νάουσας και την αντρική φορεσιά ανατολικής Θράκης από την περιοχή Εξαμιλίου-Καλλίπολης.

Αναρτήσαμε ένα πανό με το σύνθημά μας που απαντάει στο ερώτημα που πολλοί θέτουν: Τι είναι πολιτισμός; Εμείς λέμε Πολιτισμός είναι να είσαι εθελοντής, να βοηθάς το συνάνθρωπο, να μη σε κυριεύει η ξενοφοβία, να μη σε παρασύρει ο ρατσισμός, να έχεις περιβαλλοντική συνείδηση.

Το βράδυ προσθέσαμε εικόνα και ήχο. Παρουσιάσαμε στην οθόνη τις δράσεις και τις εκδηλώσεις μας κάτω από τους ήχους των χάλκινων κυρίως, κάνοντας μια διαδρομή στο ιστορικό του «Φίλιππου» που είναι πλούσιο και μετράει πολλά χρόνια από το 1961 έως σήμερα.

Το μήνυμα που πήραμε απ’ όλα αυτά ήταν αισιόδοξο γιατί μας επισκέφθηκε πολύς κόσμος και το κυριότερο αγόρασε βιβλία πράγμα που σημαίνει πως οι Έλληνες διαβάζουν και ταυτόχρονα μας ενίσχυσαν οικονομικά για να ενισχύσουμε κι εμείς με τη σειρά μας ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

familyΤο Εορταστικό Δωδεκαήμερο έκλεισε τη Δευτέρα 6 Ιανουαρίου ανήμερα των Φώτων με την αναβίωση του παραδοσιακού εθίμου «Ρουσαλίες». Ξεκινήσαμε από την αίθουσα του «Φίλιππου» με τον ασπασμό της εικόνας και στη συνέχεια με τους ζουρνάδες γυρίσαμε στα σπίτια και στα μαγαζιά, σταυρώνοντας τις εξώπορτες και ανταλλάσοντας ευχές. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε και έβγαινε στα μπαλκόνια για να μας κεράσει τσίπουρο και μεζέδες.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε για τη συνεργασία τη ΔΗ.Κ.Ε.Π.Α.Π. για το θέατρο σκιών και το περίπτερο στην Παραμυθούπολη, τον Πολιτιστικό Σύλλογο του Μελισσίου «Γκόνος Γιώτας» για την υπέροχη βραδιά που μας χάρισε με το έλκηθρο του Αη Βασίλη, την ορχήστρα «Κρυστάλλινος Ήχος», το χοροδιδάσκαλό μας Τέλη Αμπεριάδη για τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε στην όλη οργάνωση του Δωδεκαημέρου, τη χορευτική ομάδα του «Φίλιππου» που διέθεσε πολύ χρόνο και κόπο για να πετύχουν όλα αυτά και τέλος όλο τον κόσμο που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά μας και μας έδωσε μεγάλη χαρά. Και του χρόνου με υγεία!

ΑΝΟΙΚΤΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ : AΠΟ ΤΟΝ ΓΑΖΗ ΕΒΡΕΝΟΣ ΣΤΟΥΣ ΡΩΜΙΟΥΣ ΕΜΠΟΡΟΥΣ

DSC03874DSC03876DSC03877Από τον Γαζή Εβρενός στους Ρωμιούς εμπόρους.

Η πρώιμη ιστορία των Γιαννιτσών

Εντυπωσιακή ήταν η προσέλευση του κόσμου την Τετάρτη 15-1-2014 -παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες- στην 7η εκδήλωση της 18ης περιόδου 2013-14 του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστήμιου Γιαννιτσών, που οργανώνεται, όπως πάντα, από την Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Γιαννιτσών «Ο Φίλιππος» σε συνεργασία με την ΔΗ.Κ.Ε.Π.Α.Πέλλας. Ο επίκουρος καθηγητής της νεοελληνικής ιστορίας στο τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. Φωκίων Κοτζαγεώργης στην φιλόξενη αίθουσα του Δημοτικού Συμβούλιου του Δήμου Πέλλας ανέπτυξε το ενδιαφέρον θέμα: «Από τον Γαζή Εβρενός στους Ρωμιούς εμπόρους. Η πρώιμη ιστορία των Γιαννιτσών».

Ο ομιλητής, εξαιρετικός γνώστης του ζητήματος και βαθύς μελετητής της ιστορίας της περιοχής μας τόνισε ιδιαίτερα την ελλιπή εικόνα που έχουμε για την πρώιμη Οθωμανοκρατία, την δυσκολία της παλαιοθωμανικής γραφής και την έλλειψη πολλών και αντικειμενικών ιστορικών πηγών. Ιδιαίτερα αναφέρθηκε στην παρουσία στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης του Γαζή Εβρενός, ενός αρνησίθρησκου και γενίτσαρου που άφησε το στίγμα του, ως κατακτητή, στα Βαλκάνια. Σχετικά με την καταγωγή του άλλες πηγές τον θέλουν Έλληνα από την οικογένεια του φρούραρχου της Προύσσας της Βιθυνίας που μεταπήδησε στο στρατόπεδο των Τούρκων καθώς σάρωναν την Μικρά Ασία με τις επεκτατικές επιδρομές τους, άλλες πηγές Έλληνα στρατιωτικό από την Κρήτη και άλλες πηγές υποστηρίζουν ότι έχει Σερβική καταγωγή. Βέβαιο θεωρείται, πάντως, ότι δεν ήταν Τούρκος.

BROUKLHS_2 Είναι επιστημονικά επιβεβαιωμένο ότι στην πόλη μας υπήρχε οικισμός, ο οποίος μεγάλωσε το 1384 περίπου με την εγκατάσταση του Γαζή Εβρενός και της πολυπληθούς οικογένειάς του. Για τον κατακτητή ομιλεί και ο βυζαντινός συγγραφέας Λαόνικος Χαλκοκονδύλης που τον ονομάζει Βρενέζη. Η καινούρια πόλη ονομάστηκε Γενιτζέ Βαρδάρι(ι) σε αντίθεση με την Γενισσέα (Γενιτζέ) του Νέστου της Ξάνθης. Γρήγορα, λόγω της γειτνίασης της με την παρακείμενη Εγνατία οδό, εξελίχθηκε σε εμπορικό, συγκοινωνιακό και στρατιωτικό κέντρο. Η Οθωμανική σκλαβιά αφήνει βαθιά το αποτύπωμά της στην περιοχή μας. Το χαράτσι, οι εισφορές σε είδος, οι επαχθείς οικονομικοί περιορισμοί και οι ποικίλες καταπιέσεις που επέβαλλαν στον χριστιανικό ελληνικό πληθυσμό των γειτονικών χωριών (υπέρ του 80% των κατοίκων) επέτρεψαν στην γνωστή οικογένεια να κατασκευάσει διάφορα οικοδομήματα: τζαμί που ανακαινίστηκε από τον Ισκεντέρ (Αλέξανδρο) μπέη στις αρχές 16ου αι.(αν και υπάρχει άποψη ότι ήταν-πριν- χριστιανική εκκλησία), πτωχοκομείο (ιμαρέτι), λουτρό (χαμάμ) κατά μίμηση των Βυζαντινών, μεγάλο καραβάνσεράι (πανδοχείο), μαυσωλείο (τουρμπές), σχολείο στοιχειώδους εκπαίδευσης από τον γιο του τον Αλίμπεη, μαυσωλείο, τέμενος και λουτρά από τον εγγονό του τον Αχμέτμπεη κ.ά. Σύμφωνα με αναφορά του Ιωάννη Αναγνώστη (1432-33) στην άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς Τούρκους επειδή εξοντώθηκαν ή έφυγαν πολλοί κάτοικοι κι έτσι ερήμωσε η πόλη, ο Σουλτάνος Μουράτ εξανάγκασε περίπου 1000 Γιαννιτσιώτες να μετακομίσουν στην νεοκαταληφθείσα πόλη, παρά την θέλησή τους.

Υπάρχουν μαρτυρίες για την τοπική κοινωνία από τον Ασίκ Μεχμέτ το 1586 αλλά και από τον Γκαμπριέλε Καβατζά, τον Βενετό πρέσβη, ο οποίος ευρισκόμενος   το 1591 καθ΄ οδόν για την Κων/πολη περιγράφει την κακότητα των Τούρκων και το πόσο επικίνδυνο είναι κάποιος να κυκλοφορεί τη νύχτα. Ο δε περιηγητής του 17ου αι. Εβλιγιά Τσελεμπή αναφέρεται μόνο στις μουσουλμανικές οικογένειες των Γιαννιτσών, που κατοικούν σε 1500 οικίες, έχουν 17 τεμένη, 1 εκπαιδευτήριο, 7 σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης, 3 πτωχοκομεία, 3 λουτρά 1 καραβάνσεράι, 9 χάνια και 1 μπεζεστένι που ήταν κλειστή και ελεγχόμενη αγορά για τρόφιμα, υφάσματα, είδη οικιακής χρήσης και πολύτιμα είδη. Οι μαζικοί εξισλαμισμοί των γηγενών και ο ερχομός και άλλων Τούρκων επέτρεψαν την πόλη να επεκταθεί προς τα ΒΔ. Οι Χριστιανοί περιορίστηκαν προς τα ΒΑ. Η πόλη μεγαλώνει πληθυσμιακά, αναπτύσσει περαιτέρω την οικονομική και πολιτισμική δραστηριότητά της και αναδεικνύει τον αστικό χαρακτήρα της.

Τα Γιαννιτσά κατοικούνται από μουσουλμάνους αγρότες, χαμηλόβαθμους στρατιωτικούς, τεχνίτες και μαθητευόμενους, ορισμένους λόγιους, καθώς και από απελεύθερους της οικογένειας του Εβρενός (δούλοι χριστιανοί που όταν εξισλαμίζονταν, απελευθερώνονταν). Η καλλιέργεια του εύφορου κάμπου, το εμπόριο του εξαιρετικής ποιότητας καπνού και άλλων προϊόντων επέτρεψαν την έλευση κι άλλων Ελλήνων στην πόλη, οι οποίοι και δραστηριοποιήθηκαν επαγγελματικά ως τεχνίτες, έμποροι, κτίστες και ψαράδες (λόγω της λίμνης των Γιαννιτσών) κυρίως στον χώρο της λεγόμενης-όπως ονομάστηκε μεταγενέστερα-Παλιάς Αγοράς. Οι αλλόθρησκοι φορολογούμενοι, λοιπόν, παρουσιάζουν αυξητική τάση και τα έσοδα της κεντρικής τουρκικής διοίκησης, όπως είναι φυσικό, διευρύνονται.

Με την εφαρμογή του Τανζιμάτ (μεταρρυθμίσεων)-κατόπιν πίεσης των Μεγάλων Δυνάμεων-στα μέσα του 19ου αι. το χριστιανικό στοιχείο αναθαρρεύει. Οι Έλληνες αυξάνονται και αγγίζουν το 40% του πληθυσμού. Χτίζουν με πολλές δυσκολίες και εμπόδια 1 σχολείο και 1 εκκλησία, την κατοπινή μητρόπολη. Το 1904-1908 ο Μακεδονικός Αγώνας διαμορφώνει το ιστορικό πλαίσιο της περιοχής και το 1912 ελευθερώνεται η πόλη και η υπόλοιπη Μακεδονία και οι απόγονοι της μεγάλης οικογένειας του Γαζή Εβρενός-ως εξισλαμισθέντες- αναχωρούν για την Τουρκία.

Από τότε τα Γιαννιτσά και η ευρύτερη περιοχή αναπνέουν ελεύθερα τον αγέρα της ανεξαρτησίας, αναπτύσσονται κοινωνικά και οικονομικά και δίνουν το δικό τους στίγμα στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας.

 

Λάζαρος Η. Κενανίδης, θεολόγος

δντής 2ου Γυμνάσιου Γιαννιτσών, υποψ. διδάκτορας Α.Π.Θ.

 

H επόμενη εκδήλωση του Ανοικτού Λαϊκού Πανεπιστημίου είναι:

Tην Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2014 και ώρα 19:00, στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου μας, στα Γιαννιτσά.

ΘΕΜΑ: «Ακραία καιρικά φαινόμενα»

ΟΜΙΛHΤΗΣ: Δρ. κ. Θεαγένης ΧΑΡΑΝΤΩΝΗΣ, Μαθηματικός

–       Μετεωρολόγος, Υποδ/τής ΕΜΥ, Καθηγητής

της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων

Pages